( مسأله سوم ) ( حيات خداوند ) سومين صفت از صفات ثبوتيه و كماليه و جماليه خداوند عبارتست از حيات ما معتقديم كه خداوند حىّ است و بقول قرآن : اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ پيرامون حقيقت و ماهيت حيات در ميان دانشمندان و فلاسفه اختلاف است و هنوز هم بشر به حقيقت و كنه آن راه نيافته و تنها از راه آثار آن حيات را مىشناسد و بارزترين اثر و نشانهء حيات عبارتست از علم و قدرت يعنى هر موجودى كه عالم و قادر باشد ما او را حىّ مىناميم زيرا كه اشياء جامد و مردگان نه علم به چيزى دارند و نه قدرت البته خود علم و ادراك مراحلى دارد كه عبارتند از : 1 - ادراك حسى : اين مرحله از ادراك كه توسط حواس خمسه ظاهرى يعنى باصره و سامعه و . . . حاصل مىگردد ميان همهء حيوانات مشترك است و بلكه بقول دانشمندان در نباتات هم هست . 2 - ادراك خيالى : اين مرحله از ادراك هم كه توسط نيروى متخيله انجام مىگيرد ميان انسان و ساير حيوانات مشترك است . 3 - ادراك وهمى : اين مرحله نيز كه توسط نيروى واهمه حاصل مىشود ميان انسان و برخى از حيوانات مشترك است و آن عبارتست از ادراك معانى جزئيه . 4 - ادراك عقلى : اين مرحله كه با عقل حاصل مىشود و عبارتست از